اسدالله الغالب

آقای غلامعلی كریمی تعریف كردند:
آقای مجتهدی علاقه‌ای عجیب به جناب حافظ داشتند و نسبت به این غزل جناب حافظ كه فرموده است:

ای آفتاب آینه‌دار جمال تو مشك سیاه مجمره گردان خال تو

صحن سرای دیده بشستم ولی چه سود كاین گوشه نیست در خور خیل خیال تو

در اوج ناز و نعمتی ای پادشاه حسن یا رب مباد تا به قیامت زوال تو...

حساسیت عجیب داشته و می‌فرمودند:

این غزل را جناب حافظ مخصوص آقا علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) سروده.
آقای مجتهدی می‌فرمودند: جناب حافظ برای همه حضرات معصومین (علیهم‌السلام) شعر گفته است و از جمله این غزل را مخصوص حضرت رضا (علیه‌السلام) سروده است كه در آن بیتی وجود دارد كه شاه بیت غزل و از تمام ابیات آن پررنگ‌تر می‌باشد، اما بیت مورد نظر این است:
این نقطه سیاه كه آمد مدار نور عكسی است در حدیقه بینش زخال تو
سپس فرمودند: تفسیر ظاهری بیت از این قرار است كه در حدقه چشم نقطه سیاهی به نام مردمك می‌باشد كه این نقطه سیاه، مدار نور، یعنی محل دید است و به وسیله آن انسان اشیاء را می‌بیند، جناب حافظ، این نقطه سیاه را عكس خالی كه بر گونه ائمه (علیهم‌السلام) می‌باشد می‌داند.
خلاصه اینكه بر گونه تمام حضرات معصومین (علیهم‌السلام) خالی هست كه بر زیبایی آنها افزوده و جناب حافظ مردمك چشم را عكس آن خال می‌داند...
اما تفسیر باطنی و تعبیر عرفانی به این صورت است كه خال سیاه گونه ائمه در حلقه بینش و عالم كون محل دید و وسیله بینش می‌باشد و در عرفان و سیر و سلوك از نور ذات و كنز مخفی، تعبیر به سیاهی شده‌است. چنانچه شبستری در این بیت اینگونه تعبیر كرده:
سیاهی كه بینی نور ذات است به تاریك درون آب حیات است
جناب حافظ سیاهی مردمك چشم كه آلت دیدن در عالم ظاهر است را عكس آن خال سیاه كه وسیله دیدن در نور ذات است می‌داند و نور ذات، آخرین نوری است كه در مراتب سیر، سالك به آن می‌رسد و در آن وادی بدون راهبر و مرشد كامل نمی‌تواند حركت كند و الا در ورطه هلاكت قرار می‌گیرد و غرق می‌شود، آقای مجتهدی در ادامه می‌فرمودند:
هر یك از حضرات معصومین (علیهم‌السلام) در این عالم مأموریت دارند و مأموریت حضرت رضا (علیه‌السلام) دستگیری از عرفا و سالكین در این مرحله یعنی نور ذات می‌باشد و لذا این بیت مخصوص حضرت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) می‌باشد.
خلاصه اینكه خال گونه مبارك حضرت رضا (علیه‌السلام) وسیله دیدن و هدایت كننده كسانی است كه در حدیقه بینش و آخرین مرحله سیر، یعنی نور ذات واقع می‌شوند كه حتماً باید در آن مقام با عنایت و دستگیری آن حضرت طی طریق كنند.
http://azha.ir/showthread.php?tid=410&page=9